Bijen verzamelen nectar uit bloemen
Het proces begint buiten de bijenkast. Werkbijen vliegen van bloem naar bloem en zoeken naar nectar, een zoete vloeistof die veel planten aanmaken. Met hun lange tong zuigen ze nectar op en slaan deze op in een speciale honingmaag. Tijdens het zoeken nemen de bijen per vlucht kleine beetjes nectar mee terug naar de kast. Onderweg brengen ze ook stuifmeel mee aan hun pootjes, waardoor ze tegelijk helpen met het bestuiven van bloemen. Dankzij dit werk groeien er meer planten, bloemen en fruit.
De honingmaag speelt een sleutelrol
Een bijzonder deel van het proces is dat de nectar onderweg naar de kast langzaam verandert. In de honingmaag van de bij zitten speciale stoffen die ervoor zorgen dat sommige delen van de nectar worden afgebroken. Deze stoffen halen water uit de nectar en zetten ingewikkelde suikers om in eenvoudigere suikers. Zo wordt de nectar dikker en krijgt het de eerste kenmerken van honing. Deze bewerking in het lichaam van de bij is nodig om van een dunne bloemendrank een houdbaar product te maken.
Van nectar tot stroperige honing in de bijenkast
Eenmaal in de bijenkast aangekomen, geeft de werkbij de verwerkte nectar door aan een andere bij. Dit gebeurt mond-op-mond, zodat elke bij een stukje verder werkt aan het inkoken van nectar. De bijen verspreiden de vloeistof in dunne laagjes over de cellen van de honingraat, die zij zelf bouwen van was. Door de constante beweging van de vleugels in de kast, lijkt het alsof er een windje waait. Hierdoor verdampt nog meer water uit de honing. Na een tijdje ontstaat een dikke en stroperige substantie. Als de honing klaar is, sluiten de bijen de cel af met een laagje was. Dit noemen imkers verzegelen. De honing kan nu bewaard blijven totdat de bijen hem willen eten of de imker hem oogst.
Iedere bij in de kast heeft zijn eigen taak
Het maken van honing is teamwork. Niet elke bij haalt nectar op. In een bijenkast leven behalve haalbijen ook jonge bijen die de nectar verder verwerken en de raten bouwen. De koningin legt eieren voor nieuwe generaties, en darren zorgen alleen voor voortplanting. Werkbijen zorgen voor de bos bloemen buiten en reinigen de kast van binnen. Zo zorgt elke bijensoort in de kast voor een eigen stukje van het werk. Samen maken ze een groot, gezond volk dat zijn eigen voedselvoorraad kan opbouwen.
De honingraat is een wonder van bouwkunst
Honing kan niet zonder de honingraat. De raten zijn opgebouwd uit kleine zeshoekige cellen, die de bijen helemaal uit was bouwen. Bijenwas maken ze zelf met hun eigen wasklieren. In elke cel kan honing worden opgeslagen, maar ook stuifmeel of een bijenlarve. De zeshoek vorm is niet voor niets gekozen. Die biedt de meeste ruimte, met het minste materiaal. Dit sterke netwerk houdt de voorraad honing netjes gescheiden en zorgt tegelijk voor structuur in de kast. Imkers halen bij de oogst alleen de overtollige honing uit de raten weg, zodat de bijen niet zonder voedsel zitten als het koud wordt.
Meest gestelde vragen over hoe bijen honing maken
- Waarom maken bijen eigenlijk honing?Bijen maken honing als voedselvoorraad voor tijden waarin geen bloemen bloeien, zoals de herfst en de winter. Honing geeft de bijen energie en zorgt dat het volk in leven blijft als er buiten geen bloemen zijn.
- Is het slecht voor bijen als imkers hun honing oogsten?Als een imker slim werkt, houdt hij altijd genoeg honing in de kast voor de bijen. Alleen het deel dat de bijen zelf niet nodig hebben wordt geoogst. De bijen houden zo altijd voldoende voedsel over.
- Hoelang doet een bij over het maken van honing?Het maken van honing duurt vaak meerdere dagen tot weken. Het verzamelen van nectar, het verwerken en het indikken tot echte honing is een langdurig proces waarbij veel bijen samenwerken.
- Welk deel van de bijenkast is bedoeld voor de opslag van honing?De opslag van honing gebeurt in de honingraten, die bestaan uit kleine cellen van bijenwas. Deze raten bouwen de bijen zelf en zijn vaak te vinden aan de bovenkant en zijkant van de kast.
