Nederland telt naar schatting meer dan 4.000 keversoorten, verdeeld over tientallen families. Een kever soorten lijst geeft snel overzicht: van kleine loopkevers in je tuin tot grote waterroofkevers in sloten en vijvers. Hieronder vind je de belangrijkste groepen, wat ze kenmerkt en waar je ze tegenkomt.
Wat maakt een insect een kever?
Kevers horen bij de orde Coleoptera, de grootste orde in het dierenrijk. Wereldwijd zijn er meer dan 400.000 soorten beschreven. Het kenmerk dat alle kevers gemeen hebben, is het harde schildje op de rug: de dekschilden. Die dekschilden zijn in feite omgevormde voorvleugels die de zachte achtervleugels beschermen. Aan de binnenkant zitten de echte vliekvleugels waarmee de kever vliegt. Verder hebben kevers zes poten, een gesegmenteerd lichaam en kauwendelen.
De belangrijkste kever soorten in een lijst
De lijst van kevers in Nederland is lang, maar de meest bekende families zijn goed te onderscheiden. Hieronder staan de belangrijkste groepen:
- Loopkevers (Carabidae): grote, vaak glanzend zwarte of metaalkleurige kevers die ’s nachts actief zijn. Ze jagen op andere insecten en kleine wormen. Je vindt ze onder stenen, in bladstrooisel en langs slootkanten.
- Waterroofkevers (Dytiscidae): gestroomlijnde zwemmers met afgeplatte achterpoten. Ze leven in stilstaand en langzaam stromend water en eten larven, kikkervisjes en kleine vissen.
- Schrijvertjes (Gyrinidae): kleine, ovale kevers die in kringen over het wateroppervlak draaien. Ze hebben gedeelde ogen: de bovenhelft kijkt de lucht in, de onderhelft kijkt onder water.
- Watertreders (Haliplidae): kleine, geelbruine waterkevers met opvallende puntjes op de dekschilden. Ze kruipen langs waterplanten en eten algen.
- Kortschildkevers (Staphylinidae): herkenbaar aan hun korte dekschilden waardoor het achterlijf grotendeels zichtbaar is. Ze leven in compost, mest en rottend hout.
- Bladkevers (Chrysomelidae): vaak fel gekleurd, zoals de bekende coloradokever en de populierenbladvlo. Ze eten bladeren van planten en struiken.
- Snuitkevers (Curculionidae): herkenbaar aan hun verlengde snuit. Ze boren zich in zaden, vruchten en hout om eitjes te leggen. De korenschuiter is een bekende soort in graanopslagen.
- Boktorren (Cerambycidae): langpootkevers met opvallend lange antennes. Hun larven leven in hout en kunnen schade aanrichten aan bomen en houten constructies.
- Lieveheersbeestjes (Coccinellidae): de meest bekende kevergroep van Nederland. Het tweeëntwintigstippelig lieveheersbeestje en het zevenspippelig lieveheersbeestje zijn de bekendste soorten. Ze eten bladluizen en zijn nuttig in de tuin.
- Aaskeverss (Silphidae): kevers die leven van kadavers en rottende organische stof. Ze spelen een grote rol in het afbreken van dode dieren in de natuur.
- Mestkevers (Geotrupidae): zware, ronde kevers die mest ingraven als voedsel voor hun larven. Ze zijn ’s nachts actief en vliegen luid zoemend rond.
- Glimwormen (Lampyridae): kevers waarbij het vrouwtje licht geeft om mannetjes aan te trekken. In Nederland zijn ze zeldzaam en beschermd.
Welke kevers zijn beschermd in Nederland?
Een aantal kevers staat op de lijst van beschermde soorten onder de Omgevingswet. Dat betekent dat je ze niet mag vangen, doden of hun leefgebied mag verstoren. Bekende beschermde kevers zijn de vliegend hert, een van de grootste kevers van Europa, en de glimworm. Voor bouwprojecten of werkzaamheden in de natuur moet je altijd controleren of beschermde kevers aanwezig zijn.
Waar vind je welke keversoort?
De vindplaats zegt veel over welke soort je voor je hebt. Waterkevers zoals de waterroofkever en het schrijvertje zoek je in vijvers en sloten. Loopkevers zitten onder stenen en in tuinafval. Boktorren en vliegende herten leven in en rond oud, dood hout in bossen. Bladkevers vind je op de planten waar ze van eten, en lieveheersbeestjes zitten op planten met bladluiskolonies. Als je weet waar je kijkt, is een keversoort snel te plaatsen.
Hoe determineer je een kever?
Een kever determineren doe je stap voor stap. Let eerst op de grootte, de kleur en de vorm van de dekschilden. Kijk daarna naar bijzondere kenmerken zoals een lange snuit, korte schilden, antennes of stippen. Met een loep zie je details die met het blote oog lastig te zien zijn. Handige hulpmiddelen zijn:
- De app ObsIdentify, waarmee je een foto maakt en direct een determinatievoorstel krijgt
- De website Waarneming.nl, waar je kevers kunt melden en vergelijken
- Determinatiewerken zoals de Nederlandse fauna-series over kevers
- De Wikipedia-lijst van kevers in Nederland, die alle families op een rij zet
Nuttige en schadelijke kevers in de tuin
Niet elke kever is welkom. Lieveheersbeestjes en loopkevers zijn nuttig: ze eten bladluizen en plaaginsecten. De coloradokever eet aardappelbladeren kaal en is een bekende tuinpest. Snuitkevers kunnen schade aanrichten aan sierplanten en groenten. De boktor kan houten constructies en levende bomen aantasten. Kennis van de soort helpt je beslissen of je moet ingrijpen of juist de kever met rust laat.
Kevers zijn meer dan ongedierte
Kevers spelen een grote rol in ecosystemen. Ze breken organisch materiaal af, bestuiven bloemen, reguleren insectenpopulaties en zijn voedsel voor vogels en vleermuizen. Een gevarieerde tuin met bloemen, oud hout en een vijver trekt veel verschillende soorten aan. Hoe meer soorten, hoe gezonder het systeem.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kevers soorten zijn er in Nederland?
In Nederland zijn naar schatting meer dan 4.000 kevers soorten beschreven, verdeeld over tientallen families. De exacte aantallen kunnen verschillen omdat wetenschappers regelmatig nieuwe soorten ontdekken of soorten samenvoegen.
Welke kever is de grootste in Nederland?
Het vliegend hert is de grootste kever van Nederland. Mannetjes hebben opvallende, geweivormige kaken. Deze soort is beschermd en leeft in en rond oud eikenhout in bossen.
Zijn alle kevers schadelijk voor de tuin?
Nee, de meeste kevers zijn onschadelijk of zelfs nuttig. Lieveheersbeestjes eten bladluizen en loopkevers jagen op andere plaaginsecten. Alleen een klein aantal soorten, zoals de coloradokever of bepaalde snuitkevers, kan schade aanrichten aan planten.
Wat is het verschil tussen een kever en een wants?
Een kever heeft harde dekschilden die in het midden recht op elkaar aansluiten. Een wants heeft dekschilden die gedeeltelijk overlappen en heeft een driehoekig schildje zichtbaar op de rug. Kevers en wantsen lijken soms op elkaar, maar zijn twee compleet verschillende insectengroepen.
Welke kevers zijn beschermd in Nederland?
Bekende beschermde kevers in Nederland zijn het vliegend hert en de glimworm. Ze staan op de lijst van beschermde soorten onder de Omgevingswet. Je mag ze niet vangen, doden of hun leefgebied verstoren.
