Ja, kevers kunnen bijten. De meeste soorten doen dat niet snel bij mensen, maar kevers hebben wel degelijk kaken (mandibels) waarmee ze kunnen knijpen en bijten. Of ze dat ook doen, hangt sterk af van de soort en de situatie.
Hoe kunnen kevers bijten?
Kevers hebben twee harde, beweegbare kaken aan de voorkant van hun kop. Deze kaken heten mandibels. Kevers gebruiken ze normaal gesproken om voedsel mee te grijpen en te malen, maar diezelfde kaken kunnen ook een stevige kneep geven als een kever zich bedreigd voelt. De kracht van die beet verschilt enorm per soort: een kleine bladkever laat je nauwelijks iets voelen, terwijl een grote snuitkever of vliegend hert een flinke druk kan zetten.
Welke kevers bijten het hardst?
In Nederland zijn er een paar soorten waarbij je extra voorzichtig moet zijn. Het vliegend hert (Lucanus cervus) is daar een bekend voorbeeld van. De mannetjes hebben opvallend grote kaken, maar die zijn vooral bedoeld voor gevechten onderling. De vrouwtjes hebben kleinere maar krachtigere kaken, die harder knijpen. Een andere opvallende soort is de Gouden Schallebijter (Carabus auratus), een loopkever met flinke mandibels. De naam zegt het al: deze kever staat bekend om zijn krachtige kaken waarmee hij door harde materialen, zoals schalen van slakken, kan bijten. Als je zo’n kever oppakt, kan hij zeker een stevige beet uitdelen.
Ook de boktor en de kniptorren kunnen bijten als ze worden vastgepakt. Het gaat zelden om een diepe wond, maar een verrassing is het altijd.
Is een beet van een kever gevaarlijk?
In de meeste gevallen valt het mee. Een beet van een kever in Nederland is zelden gevaarlijk. Je kunt een kleine verwonding of rode plek krijgen, maar kevers zijn niet giftig en spuiten geen gif in zoals bijvoorbeeld sommige wespen. Het grootste risico is een kleine wond die mogelijk geïrriteerd raakt, zeker als je de beet krabt. Grotere soorten, zoals sommige tropische kevers, kunnen harder bijten en een blauwe plek of bloedende wond veroorzaken, maar in West-Europa kom je die normaal niet tegen in het wild.
Kevers bijten ook vrijwel nooit uit het niets. Ze bijten alleen als ze vastzit, klem zitten of zich erg bedreigd voelen. Raap je een kever gewoon op van de grond, dan is de kans klein dat hij bijt. Pers je hem samen of houd je hem te strak vast, dan is de kans veel groter.
Wat te doen als een kever bijt?
Als een kever bijt, is de eerste stap simpel: laat hem los of zet hem rustig neer. De meeste kevers laten dan ook meteen los. Spoel de plek daarna af met schoon water en houd het in de gaten op roodheid of zwelling. In vrijwel alle gevallen hoef je verder niets te doen. Raadpleeg een arts als de wond niet geneest of als je last krijgt van zwelling die zich verspreidt, al is dat bij keversbeten in Nederland uitzonderlijk zeldzaam.
Kevers bijten dus wel, maar zelden zomaar. Houd je afstand als je er een tegenkomt die je niet kent, en pak hem alleen voorzichtig op als dat echt nodig is. Dan is het risico op een beet minimaal.
