Ja, kevers kunnen vliegen. De meeste kevers hebben twee paar vleugels: de harde schilden aan de buitenkant (de dekschilden) beschermen de dunne vliesvleugels eronder, waarmee ze zich echt in de lucht voortbewegen. In Nederland en België kom je maar liefst zo’n 4.200 soorten vliegende kevers tegen. Wereldwijd zijn er naar schatting een half miljoen soorten. Toch vliegt niet elke soort even graag of even goed. Sommige kevers stijgen nauwelijks op, terwijl andere soorten kilometers ver vliegen.
Hoe vliegen kevers eigenlijk?
Een kever opent eerst zijn dekschilden (ook wel elytrae genoemd) voordat hij zijn vliesvleugels uitvouwt. Die dekschilden doen tijdens het vliegen meestal niet mee aan de vleugelslagen, ze fungeren meer als stabilisatoren. De echte vlieuvleugels klappen pas open als de dekschilden wijd genoeg staan. Dit kost tijd, wat verklaart waarom kevers minder snel opstijgen dan bijvoorbeeld vliegen of bijen.
De vluchtstijl verschilt sterk per soort. Grote soorten zoals de vliegend hert of de meikever vliegen log en luidruchtig, terwijl kleine soorten zoals de kortschildkever nauwelijks zichtbaar zijn in de lucht. Sommige kevers vliegen alleen bij specifieke temperaturen of op bepaalde momenten van de dag.
Bekende vliegende kevers in Nederland en België
De meikever is waarschijnlijk de meest herkenbare vliegende kever in onze streken. Hij vliegt vooral in de avondschemering in mei en produceert een opvallend zoemend geluid. Het vliegend hert is de grootste kever van Nederland en heeft opvallende geweivormige kaken bij het mannetje. Dit dier vliegt in de zomermaanden, maar is inmiddels zeldzaam.
De lieveheersbeestje is technisch gezien ook een kever en een prima vlieger. Met zijn rode of gele dekschilden is hij direct herkenbaar. Minder bekend is dat de gewone waterroofkever ’s nachts vliegt om nieuwe vijvers te zoeken. Hij oriënteert zich daarbij op het maanlicht, en dat zorgt er soms voor dat hij per ongeluk landt op een glanzende auto of kasraam.
De gouden tor (ook wel gouden junikever) heeft een opvallend metaliekgroen schild en vliegt overdag luidruchtig van bloem naar bloem. De koolzaadglanskever is dan weer een kleine soort die op bloemen van koolzaad afkomt en voor landbouwers een bekende verschijning is.
Wanneer en waarom vliegen kevers?
De meeste kevers vliegen om een van de volgende redenen: op zoek naar voedsel, op zoek naar een partner, of om een nieuwe plek te koloniseren. Veel soorten zijn seizoensgebonden. De meikever vliegt in het voorjaar, de gouden tor in de zomer, en sommige loopkevers zijn actief in het najaar. Temperatuur speelt een grote rol: kevers vliegen vrijwel nooit bij kou, omdat hun vliegspieren dan niet warm genoeg worden om goed te werken.
Bij warme zomeravonden zie je veel meer vliegende kevers dan op koele dagen. Licht trekt bepaalde soorten aan, zoals de gewone meikever of verschillende boktorsoorten. Heb je een terras met buitenlamp, dan is de kans groot dat kevers in de zomer op het licht afkomen.
Vliegende kevers binnenshuis: wat te doen?
Kevers die binnenkomen vliegen bijna altijd per ongeluk je huis in, aangetrokken door licht of warmte. Ze zijn in de meeste gevallen volkomen onschadelijk. De eenvoudigste aanpak: vang de kever in een glas met een stuk papier eronder en zet hem buiten. Gebruik je buitenlichten ’s zomers zo min mogelijk als je er last van hebt, of schakel over op een oranje of gele lamp, die minder insecten aantrekt dan wit of blauw licht.
Sommige kevers zoals de meelkever of de huisboktor zijn wél schadelijk binnenshuis, maar die vliegen zelden actief naar binnen. Die soorten zijn meer een teken van een onderliggend probleem, zoals oud hout of voedselopslag waar ze al in zaten.
Vliegende kevers herkennen: waar let je op?
Een goede manier om een vliegende kever te herkennen is te letten op de dekschilden. Die zijn hard, vaak gekleurd of gemusterd, en bedekken het achterlijf volledig of gedeeltelijk. Bij vlinders, bijen of vliegen ontbreekt dit kenmerk. Verder hebben kevers zes poten en een duidelijk gesegmenteerd lichaam met kop, borststuk en achterlijf.
Kleur en grootte geven je al veel informatie. Een grote bruine kever die ’s avonds zoemt: waarschijnlijk een meikever. Een klein groen-glinsterend exemplaar op bloemen overdag: mogelijk een gouden tor of kever uit de prachtkevers-familie. Een lange, slanke kever met opvallende antennes: vrijwel zeker een boktor.
Vliegende kevers zijn een normaal onderdeel van de Nederlandse en Belgische natuur. Je hoeft ze in de meeste gevallen gewoon met rust te laten. Ze spelen een rol bij bestuiving, als voedsel voor vogels en vleermuizen, en als afbrekers van dood organisch materiaal. Zit er een bij je thuis die je liever kwijt bent, zet hem dan buiten. Dat is voor jullie allebei de beste oplossing.
