In de tuin kom je allerlei soorten kevers tegen, van nuttige helpers tot echte plaagdieren. Sommige kevers in de tuin zijn volstrekt onschadelijk of zelfs welkom, terwijl andere flink wat schade aanrichten aan planten, wortels en hout. Het verschil kennen is de sleutel tot een goede aanpak.
De meest voorkomende kevers in de tuin
Nederland telt honderden keveroorten, maar een handvol soorten duikt steeds weer op in tuinen. Hieronder de bekendste:
- Taxuskever (Otiorhynchus sulcatus): een donkere, gevlekte snuitkever van ongeveer 1 centimeter. De larven vreten aan wortels van onder andere taxus, rhododendron en vaste planten. De volwassen kevers knabbelen ’s nachts halfronde stukjes uit bladranden.
- Meikever (Melolontha melolontha): de volwassen kever is onschadelijk, maar de witachtige larven (engerlingen) vreten wortels aan en kunnen flinke schade veroorzaken aan gazons en moestuinen.
- Coloradokever (Leptinotarsa decemlineata): een geel-zwart gestreepte kever die bladeren van aardappelplanten kaalvreet. Je bent verplicht dit te melden bij de NVWA.
- Lieveheersbeestje: een kever die je wilt houden. Het eet bladluizen en is een waardevolle gast in elke tuin.
- Loopkever: ook zo’n nuttige soort. Loopkevers leven op de grond en eten insecten, slakken en andere kleine ongewervelden.
- Boktor (Cerambycidae): de larven boren gangen in hout en kunnen bomen of tuinmeubilair aantasten.
Schade herkennen: wat vreet er aan je planten?
Bladschade is vaak het eerste signaal. Halfronde vraatplekken langs bladranden wijzen sterk op de taxuskever. Die vreet ’s nachts, dus overdag zie je de kever zelf zelden. Geel wordende planten die loslaten uit de grond kunnen een teken zijn van larven die de wortels hebben aangetast, denk aan engerlingen van de meikever of larven van de taxuskever.
Bij gazons zie je soms bruine kale plekken die makkelijk loslaten als je eraan trekt. Dat komt doordat de wortels zijn doorgeknaagd. Trek je aan het gras en licht het op als een tapijt, dan liggen de witte larven er zichtbaar onder.
Schade aan houten constructies zoals pergola’s, schuttingen of boomstammen kan duiden op een boktor. Je ziet dan kleine gaatjes en zaagsel (boormeel) rondom de ingang van de gangen.
Nuttige kevers: niet alles bestrijden
Niet elke kever is een vijand. Lieveheersbeestjes, loopkevers en kortschildkevers zijn actieve jagers op schadelijke insecten en horen thuis in een gezonde tuin. Bestrijdingsmiddelen maken geen onderscheid: ze treffen nuttige en schadelijke kevers gelijkelijk. Denk dus goed na voor je grijpt naar een middel.
Je kunt nuttige kevers aanmoedigen door gevarieerde beplanting aan te houden, vaste planten en struiken te combineren, en een stukje tuin wat ruwer te laten met dood hout of bladstrooisel. Dat biedt schuilplaatsen voor loopkevers en andere nuttige soorten.
Kevers bestrijden: van biologisch tot chemisch
De aanpak hangt af van de soort en de ernst van de aantasting.
- Biologische nematodenbehandeling: voor taxuskeverlarven en engerlingen werkt dit goed. Nematoden zijn microscopisch kleine rondwormen die je oplost in water en over de grond giet. Ze dringen de larven binnen en doden ze. De grond moet vochtig zijn en minimaal 12 graden Celsius. Behandel bij voorkeur in augustus of september, als de larven nog klein zijn.
- Handmatig verwijderen: bij een beperkte aantasting kun je de kever zelf ’s nachts vangen met een zaklamp. Taxuskevers laten zich bij aanraking vallen, houd dan een emmer onder de plant.
- Kleverige lijmband: breng een lijmband aan rond de stam of pot om te voorkomen dat kevers omhoogkruipen naar de plant.
- Chemische bestrijding: chemische middelen zijn in de particuliere tuinbouw steeds verder aan banden gelegd. Ze treffen ook nuttige insecten en horen pas als allerlaatste optie. Gebruik alleen middelen die toegelaten zijn voor particulier gebruik en volg de instructies op de verpakking.
Preventie: voorkomen is makkelijker dan bestrijden
Een gezonde, gevarieerde tuin is de beste bescherming. Monocultures, zoals een tuin vol taxus of rhododendron, lokken plaagkevers aan. Wissel gewassen in de moestuin af zodat larven geen jaar op jaar dezelfde wortels vinden. Controleer nieuwe planten bij aankoop op larven in de kluit voor je ze in de grond zet, zo voorkom je dat je een probleem importeert.
Vogels als merels en spreeuwen zijn goede bondgenoten: ze pikken engerlingen op als ze zichtbaar zijn na spitten. Een vogelbadje of nestkasten in de buurt helpen om die gasten aan te trekken.
Kevers in de tuin horen erbij en zijn lang niet altijd een probleem. Leer de soort herkennen voor je actie onderneemt, bied ruimte aan nuttige kevers en grijp gericht in als er echt schade optreedt. Zo houd je de balans in je tuin zonder meer schade aan te richten dan nodig is.
