In Nederland leven maar liefst bijna 5.000 soorten tweevleugeligen, een groep waar zowel vliegen als muggen onder vallen. De vliegen soorten lijst is dus erg lang, maar een handvol soorten kom je in het dagelijks leven het vaakst tegen. Denk aan de huisvlieg, de fruitvlieg, de groene vlieg en de clustervlieg. In dit overzicht leer je de meest voorkomende soorten herkennen en wat je over ze moet weten.
De huisvlieg: de bekendste van allemaal
De huisvlieg is waarschijnlijk de vlieg die je het best kent. Ze is grijs van kleur met vier donkere strepen op de borst en heeft rode, facetrijke ogen. Huisvliegen zijn aangetrokken tot voedsel, afval en organisch materiaal. Ze landen op alles: van je boterham tot je vuilnisbak. Dat maakt ze niet alleen vervelend, maar ook een mogelijke verspreider van bacteriën. Huisvliegen vermenigvuldigen zich snel en zijn het hele jaar door actief in warme ruimtes.
Fruitvliegen en rouwvliegen: kleine maar hardnekkige types
Fruitvliegen zijn tiny, bruinachtige vliegjes met opvallend rode ogen. Ze zijn aangetrokken tot rijp of overrijp fruit, wijn, azijn en suikerhoudende vloeistoffen. Je herkent ze aan hun traag zwevende vlucht vlak boven fruitschalen of de prullenbak. Ze zijn onschadelijk, maar verschijnen plotseling in grote aantallen en zijn lastig te verjagen.
Rouwvliegen lijken op fruitvliegen maar zijn donkerder van kleur. Ze leven niet van fruit, maar van schimmel en rottend plantenmateriaal in de potgrond. Zie je kleine donkere vliegjes rondom je kamerplanten? Dan gaat het waarschijnlijk om rouwvliegen. De larven leven in vochtige aarde en kunnen plantenwortels beschadigen.
Groene vlieg, aasvlieg en bromvlieg
De groene vlieg, ook wel aasvlieg of goudvlieg genoemd, valt op door zijn glanzend groene of blauwgroene kleur. Deze vlieg legt zijn eitjes op kadavers, uitwerpselen of bedorven vlees. Ze spelen een rol in de natuur als afbreker van organisch materiaal, maar in huis hoor je ze niet te willen. De bromvlieg lijkt op de groene vlieg maar is donkerder blauwgroen of donkerblauw en maakt een luid zoemend geluid. Beide soorten kunnen ook op verse voedingswaren landen en zijn daarmee een hygiënerisico.
Clustervliegen: de lastpak in de herfst
Clustervliegen zijn iets groter dan huisvliegen en hebben een goudkleurige beharing op de borst. Ze zijn in de zomer nauwelijks zichtbaar, maar in de herfst zoeken ze warme plekken op om te overwinteren. Ze verzamelen zich in grote groepen, soms in tientallen tegelijk, op zonnige muren, zolders of in spouwmuren. Ze bijten niet en zijn niet gevaarlijk, maar hun aanwezigheid in grote aantallen maakt ze een echte overlast.
Witte vlieg en zwarte vlieg: twee bijzondere soorten
De witte vlieg is eigenlijk geen echte vlieg maar een insect uit de familie van de wittevliegen. Je vindt ze vooral op planten, zowel binnen als buiten. Ze zijn klein en poederachtig wit. De planten waarop ze leven, groeien slechter doordat de witte vlieg plantensap zuigt.
De zwarte vlieg, ook wel bladluis of bladluisvlieg, is een kleine, slanke vlieg die je buiten tegenkomt. Ze is volledig zwart en leeft parasitair op andere insecten. In de tuin of bij ramen kun je ze soms in groten getale zien.
Hoe herken je de soort die je in huis hebt?
Bij het herkennen van vliegsoorten let je op een paar kenmerken:
- Kleur: grijs is vaak de huisvlieg, groen of blauw wijst op een brom- of groene vlieg, klein en bruin past bij de fruitvlieg.
- Grootte: fruitvliegen en rouwvliegen zijn klein (2 tot 4 millimeter), huisvliegen zitten in de middenmaat (6 tot 8 millimeter), brom- en aasvliegen zijn groter.
- Locatie: rondom fruit of drank? Fruitvlieg. Bij planten? Rouwvlieg. Op kadavers of afval buiten? Brom- of aasvlieg. Op zolders in de herfst? Clustervlieg.
- Gedrag: zoemen ze luid? Dan gaat het om brom- of aasvliegen. Zweven ze traag? Fruitvliegen doen dat.
- Tijd van het jaar: clustervliegen zie je bijna alleen in de herfst en winter.
Wanneer moet je actie ondernemen?
Eén of twee vliegen in huis is normaal en geen reden tot zorg. Maar bij een echte plaag, zeker van huisvliegen, rouwvliegen of fruitvliegen, loont het om de bron aan te pakken. Gooi overrijp fruit weg, houd de prullenbak goed afgesloten en zorg dat potgrond niet te nat is. Vliegenvangers, -netten of kleefstrips helpen bij kleine aantallen. Bij clustervliegen in de spouwmuur is professionele hulp soms de enige oplossing.
Of je nu te maken hebt met kleine fruitvliegjes of grote bromvliegen: elke soort heeft zijn eigen gedrag, plek en aanpak. Door te weten welke vlieg je voor je hebt, kies je de juiste manier om ermee om te gaan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel soorten vliegen zijn er in Nederland?
In Nederland zijn bijna 5.000 soorten tweevleugeligen vastgesteld. Dat zijn vliegen en muggen samen. Het exacte aantal soorten dat alleen als vlieg telt, ligt lager, maar de groep is enorm divers.
Zijn alle vliegen schadelijk voor de gezondheid?
Niet alle vliegen zijn schadelijk. Clustervliegen en fruitvliegen zijn geen gezondheidsrisico. Huisvliegen, bromvliegen en aasvliegen kunnen wel bacteriën overbrengen, omdat ze op uitwerpselen en afval landen en daarna op voedsel.
Waarom komen er plotseling veel fruitvliegjes in huis?
Fruitvliegjes verschijnen snel als er overrijp of rottend fruit aanwezig is, maar ook bij wijnresten, vruchtensap of een natte prullenbak. Ze vermenigvuldigen zich razend snel: één vrouwtje kan honderden eitjes leggen. Door de bron weg te nemen verdwijnen ze ook snel weer.
Wat is het verschil tussen een rouwvlieg en een fruitvlieg?
Rouwvliegen en fruitvliegen zijn allebei klein, maar ze leven op andere plekken. Fruitvliegen zitten bij eten en drank, rouwvliegen zijn te vinden rondom planten en natte potgrond. Rouwvliegen zijn donkerder van kleur en bewegen iets trager dan fruitvliegen.
Hoe kom ik van clustervliegen af op zolder?
Clustervliegen op zolder zijn lastig te bestrijden als ze eenmaal binnen zijn. Afdichten van kieren en gaten in de herfst helpt om ze buiten te houden. Zijn ze al binnen, dan kun je ze met een stofzuiger verwijderen. Bij een grote plaag in de spouwmuur is professionele ongediertebestrijding aan te raden.
