Een wespennest ontdekken is voor veel mensen een schrik. Opeens zie je een stroom van geel-zwarte insecten in en uit een gat in de muur vliegen, of je vindt een papierachtig bolvormig nest hangen in de schuur. Wespen zijn van nature niet agressief, maar ze steken wel als ze zich bedreigd voelen. Dat maakt een nest in de buurt van je huis een vervelende situatie. Wat doe je dan, en wat moet je juist niet doen?
Hoe een wespenkolonie een nest bouwt
Elk jaar begint een nieuwe koningin in het voorjaar helemaal opnieuw. Ze zoekt een geschikte plek en begint zelf te bouwen. Ze kauwt hout of plantenmateriaal fijn en mengt dat met speeksel. Zo ontstaat een soort papier waarmee ze kleine celletjes maakt. In die celletjes legt ze eitjes. Als de eerste werksters uitkomen, nemen zij het bouwen over. Het nest groeit daarna snel. In de zomer kan een kolonie wel duizenden wespen tellen. Tegen het einde van de zomer zijn er ook nieuwe koninginnen en mannetjes. Die paren, en daarna sterft de hele kolonie af. Alleen de bevruchte koninginnen overleven de winter en beginnen het jaar daarna opnieuw.
Waar wespen een nest maken en waarom dat lastig is
Wespen kiezen hun nestplek zorgvuldig. Ze houden van donkere, beschutte ruimtes. Denk aan een spouwmuur, een schuur, een zolder, een tuinhuis of een hol in de grond. Soms bouwen ze ook in struiken of bomen, maar dat zie je minder vaak. Een nest in de grond is extra gevaarlijk, omdat je er per ongeluk bovenop kunt stappen. Als je dan in de buurt werkt, kan een grote groep wespen ineens aanvallen. Een nest dicht bij een deur of raam zorgt ook voor problemen, omdat de insecten dan makkelijk naar binnen komen. Hoe dichter het nest bij je leefruimte zit, hoe meer overlast je ervaart.
Zelf een wespennest verwijderen is risicovol
Veel mensen willen het probleem zelf oplossen. Dat is begrijpelijk, maar het brengt echte risico’s met zich mee. Wespen reageren sterk als ze zich bedreigd voelen. Als je het nest aanraakt of de ingang blokkeert, kan een hele kolonie tegelijk aanvallen. Meerdere steken tegelijk zijn voor iedereen onaangenaam, maar voor mensen met een allergie kunnen ze levensgevaarlijk zijn. Als je toch zelf iets wilt doen, werk dan altijd in de vroege ochtend of na zonsondergang, wanneer de meeste wespen binnen zijn. Draag beschermende kleding die je huid volledig bedekt. Gebruik een speciaal wespenspray dat je van dichtbij kunt spuiten. Blokkeer de ingang nooit af, want wespen zoeken dan een andere uitweg en kunnen zo naar binnen komen. Houd er rekening mee dat één behandeling vaak niet genoeg is. Voor een grondig resultaat is een professionele wespenbestrijder de veiligste keuze.
Wespen in de tuin op afstand houden
Wie geen nest heeft maar wel veel wespen ziet rondvliegen, kan een paar dingen doen om ze te weren. Wespen komen op zoek naar zoet eten en eiwitten. Zorg daarom dat je buiten geen open frisdrank, vruchtensap of suikerhoudend eten laat staan. Dek etensresten af en sluit vuilnisbakken goed. Rijp of gevallen fruit in de tuin trekt wespen sterk aan, dus ruim dat snel op. Sommige geuren schrikken wespen af. Denk aan citroen met kruidnagels, of muntplanten in de tuin. Deze middelen zijn niet waterdicht, maar kunnen de overlast verminderen. Wespenvalletjes werken ook, maar vang vaak net zoveel nuttige insecten als wespen. Gebruik ze daarom liever niet als het niet echt nodig is. Wespen eten namelijk ook rupsen en andere insecten die schade doen aan planten, dus ze hebben ook een nuttige rol in de natuur.
Veelgestelde vragen
Hoe gevaarlijk is een wespennest voor kinderen en huisdieren?
Een nest in de buurt van spelende kinderen of huisdieren brengt een reëel risico met zich mee. Kinderen en dieren bewegen snel en onverwacht, waardoor wespen zich sneller bedreigd voelen. Meerdere steken tegelijk kunnen voor kleine kinderen en huisdieren al ernstige gevolgen hebben. Het is verstandig om de omgeving rond het nest te mijden en zo snel mogelijk een specialist in te schakelen.
Wanneer is een wespenkolonie het gevaarlijkst?
Een wespenkolonie is het gevaarlijkst aan het einde van de zomer, rond augustus en september. De kolonie is dan op zijn grootst en de wespen worden nerveuzer omdat er minder voedsel beschikbaar is. In die periode zijn ze sneller geneigd te steken.
Hoe weet je of het een wespennest of een horzelnest is?
Een wespennest is gemaakt van grijs papierachtig materiaal en heeft een regelmatig patroon van zeshoekige cellen. Een horzelnest lijkt daarop, maar is groter en bruinachtiger van kleur. Horzels zijn groter dan gewone wespen en maken een lager zoemend geluid. Beide soorten kunnen steken, maar horzels doen dat minder snel dan wespen.
Verdwijnt een wespennest vanzelf in de winter?
Ja, aan het einde van het jaar sterft de hele kolonie af. Alleen bevruchte koninginnen overleven de winter op een beschutte plek buiten het nest. Het lege nest zelf blijft soms hangen, maar wordt nooit meer opnieuw gebruikt door wespen. Je kunt het na de winter veilig verwijderen.
