Een wespensteek is pijnlijk en kan flink opzwellen, maar is voor de meeste mensen niet gevaarlijk. Een wesp steekt uit zelfverdediging, om haar nest te beschermen of om prooi te doden. Ze doet dat via een angel die ze, anders dan een bij, meerdere keren kan gebruiken. Weet je wat je moet doen na een steek, dan is de kans op onnodige klachten een stuk kleiner.
Hoe voelt een wespensteek en wat zie je?
Direct na de steek voel je een scherpe, brandende pijn op de plek. Binnen een paar minuten ontstaat er een rode, licht gezwollen plek met een wit puntje in het midden waar de angel in de huid is gegaan. Bij de meeste mensen blijft het daarbij: pijn en zwelling die na een paar uur afneemt en na één tot twee dagen volledig over is.
De zwelling kan groter zijn als je gestoken wordt op een zachte plek, zoals je oogleden, lippen of handen. Dat ziet er soms heftig uit, maar is op zichzelf niet direct gevaarlijk. Wel onprettig.
Eerste hulp na een wespensteek: stap voor stap
Anders dan bij een bijensteek laat een wesp geen angel achter in de huid. Je hoeft die dus niet te verwijderen. Dat scheelt een stap. Dit doe je wel:
- Verwijder je snel van de plek, want een wesp die steekt geeft een stof af die andere wespen aantrekt.
- Was de plek direct met schoon water en zeep om vuil en wespenafscheiding weg te spoelen.
- Druk een koud natte doek of een ijszak (wikkel ijs altijd in een doek) op de plek. Dat vermindert de pijn en remt de zwelling.
- Krab niet aan de steekplek. Dat vergroot de kans op infectie en maakt de jeuk erger.
- Bij jeuk kun je een antihistaminecreme of een hydroxyethylcellulose-gel (verkrijgbaar bij de drogist) aanbrengen.
- Bij pijn helpt een gewone pijnstiller zoals paracetamol.
Een huismiddel dat veel mensen gebruiken is een halve ui op de steek drukken. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat dit werkt, maar het is ook niet schadelijk.
Wanneer is een wespensteek wél gevaarlijk?
De meeste wespensteekjes lossen vanzelf op, maar in een paar situaties moet je snel handelen. Let op de volgende signalen:
- Allergische reactie (anafylaxie): bij mensen met een allergie voor wespengif kan de reactie veel heviger zijn. Denk aan kortademigheid, een zwelling in de keel, duizeligheid, hartkloppingen of een sterke daling van de bloeddruk. Dit kan binnen minuten levensgevaarlijk worden. Bel direct 112.
- Meerdere steken tegelijk: als je door een heel nest wordt aangevallen en tientallen steken tegelijk oploopt, kan de hoeveelheid gif schadelijk zijn, ook zonder allergie.
- Steek in mond of keel: het omliggende weefsel kan zo snel opzwellen dat de luchtweg in gevaar komt. Ga direct naar een arts.
- Tekenen van infectie: wordt de roodheid groter in de dagen erna, wordt de zwelling harder of krijg je koorts? Dan kan de steekplek geïnfecteerd zijn. Raadpleeg je huisarts.
Weet je dat je allergisch bent voor wespengif? Draag dan altijd een epinefrine-autoinjecteur (zoals een EpiPen) bij je in de zomermaanden. Overleg met je huisarts of dit voor jou noodzakelijk is.
Zwelling na een wespensteek: normaal of niet?
Een zwelling van een paar centimeter rondom de steekplek is volkomen normaal. Zelfs een zwelling van vijf tot tien centimeter kan bij sommige mensen optreden zonder dat er sprake is van een echte allergie. Dit noem je een “grote lokale reactie”. De zwelling bereikt zijn hoogtepunt na één tot twee dagen en trekt daarna geleidelijk weg. Koel houden en een antihistaminetablet (verkrijgbaar zonder recept bij de apotheek) helpen de klachten te verlichten.
Een wespensteek is vervelend, maar voor de meeste mensen goed te behandelen met simpele middelen die je thuis of bij de drogist vindt. Houd de tekenen van een ernstige reactie in de gaten, zorg dat je weet wat je moet doen, en je bent goed voorbereid voor het volgende wespen-seizoen.
