Een groene sprinkhaan is in Nederland en België bijna altijd de grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima), een van de opvallendste insecten die je in de zomer tegenkomt. Het dier is helder grasgroen van kleur, heeft een fors lichaam en lange achterpoten die perfect zijn voor springen. Die groene kleur is geen toeval: het is een perfecte camouflage tussen gras en struiken.
Wat maakt een sprinkhaan groen?
De groene kleur van de grote groene sabelsprinkhaan komt van pigmenten in het lichaam die de dieren helpen op te gaan in hun groene omgeving. Tussen de bladeren van struiken, in hoog gras of langs bosranden valt een groen sprinkhaan nauwelijks op voor vijanden zoals vogels en hagedissen. De groene kleur is dus een overlevingsstrategie, ook wel cryptische kleuring genoemd.
Soms zie je groene sprinkhanen met een lichtbruine of gele streep over de rug. Dat is een herkenningskenmerk van de grote groene sabelsprinkhaan: een dunne geelachtige rugstreep die van de kop tot het achterlijf loopt. De vleugels reiken ver voorbij het achterlijf, wat het dier een slanke, elegante uitstraling geeft.
Herkenning: zo ziet een sprinkhaan groen eruit
De grote groene sabelsprinkhaan is een van de grootste sprinkhaansoorten in Nederland. Volwassen exemplaren worden tussen de 28 en 42 millimeter lang, waarbij de vrouwtjes groter zijn dan de mannetjes. Vrouwtjes zijn bovendien makkelijk te herkennen aan de lange, gebogen legboor (ovipositor) aan het achterlichaam, die wel 25 tot 30 millimeter lang kan zijn.
Andere opvallende kenmerken op een rij:
- Helder grasgroene kleur, soms met bruinachtige tinten op de bovenkant
- Lange draadachtige antennes, vaak langer dan het hele lichaam
- Grote, goed ontwikkelde vleugels waarmee het dier ook echt kan vliegen
- Krachtige, lange achterpoten met opvallende dorentjes
- Grote samengestelde ogen die goed zichtbaar zijn aan de zijkanten van de kop
Waar vind je een groene sprinkhaan?
De grote groene sabelsprinkhaan houdt van warme, kruidenrijke plekken. Denk aan zonnige bermen, bosranden, heggen, struikgewas en tuinen met veel begroeiing. Je vindt het dier vaker in struiken en lage bomen dan op de grond, wat hem onderscheidt van veel andere sprinkhaansoorten die juist in het gras leven.
Het zangseizoen loopt van juli tot en met september. Mannetjes produceren een luid, doordringend tjirpgeluid door hun vleugels snel langs elkaar te wrijven. Dat geluid is ’s avonds en ’s nachts het sterkst, wat de grote groene sabelsprinkhaan ook een bekende geluidsmakende nachtvlinder maakt. Wie in de zomernacht een luid, scherpend geluid hoort vanuit het struikgewas, heeft bijna altijd te maken met dit groene insect.
Wat eet een groene sprinkhaan?
De grote groene sabelsprinkhaan is een allesvreier. Hij eet zowel plantaardig materiaal als andere insecten. Bladeren, bloemen en zaden staan op het menu, maar ook rupsen, vliegen en zelfs andere kleine sprinkhanen worden niet versmaad. Die gemengde eetgewoonte maakt hem een echte opportunist in de natuur.
Dat omnivore gedrag is ook te zien aan de stevige, krachtige kaken waarmee het dier kleine prooien kan grijpen en verorberen. Een groene sprinkhaan in je tuin is dan ook niet schadelijk voor planten op grote schaal, maar hij knabbelt hier en daar wel aan blad of bloem.
Groene sprinkhaan in de tuin: goed of slecht nieuws?
Een groene sprinkhaan in de tuin is over het algemeen goed nieuws. Het dier eet schadelijke insecten zoals rupsen en vliegen, wat hem een nuttige gast maakt. Schade aan planten door dit dier is in een gewone tuin te verwaarlozen. Wie meer groene sprinkhanen wil aantrekken, zorgt voor een gevarieerde tuin met struiken, hoog gras en bloeiende planten waar insecten op afkomen.
De grote groene sabelsprinkhaan is in Nederland niet bedreigd en vrij algemeen aanwezig in geschikte leefgebieden. Toch is hij, net als veel andere insectensoorten, gebaat bij meer ruimte en minder gebruik van pesticiden in tuinen en op het platteland.
Een groene sprinkhaan spotten doe je het makkelijkst op een warme zomeravond: volg het geluid, kijk goed in struiken en heggen, en de kans is groot dat je een groot, helder groen exemplaar ontdekt dat rustig zit te wachten op zijn volgende maaltijd.
