Een roze sprinkhaan is een extreem zeldzame verschijning die ontstaat door een genetische kleurafwijking, vergelijkbaar met albinisme. In mei 2026 werd zo’n opvallend roze exemplaar gespot door kinderen in de Helmondse wijk Brandevoort, wat meteen voor veel verbazing zorgde. De sprinkhaan sprong twee meter naar beneden en viel op door zijn felroze kleur, die normaal gesproken simpelweg niet voorkomt.
Wat veroorzaakt de roze kleur bij een sprinkhaan?
Sprinkhanen zijn normaal groen of bruin gekleurd. Die kleuren zijn geen toeval: ze dienen als camouflage in gras en op droge grond. De kleur wordt bepaald door pigmenten in het lichaam van het insect. Bij een roze sprinkhaan werkt dat pigmentsysteem anders dan normaal. Volgens deskundige De Greef, die het exemplaar uit Brandevoort beoordeelde, gaat het waarschijnlijk om een bijzondere kleurafwijking die vergelijkbaar is met albinisme of een zeldzame mutatie.
Bij albinisme ontbreekt of vermindert een bepaald pigment, waardoor de normale kleur niet tot stand komt. Bij een roze sprinkhaan speelt iets soortgelijks: in plaats van het groene of bruine pigment dat normaal de overhand heeft, lijkt een rood of roze pigment zichtbaar te worden. Dit wordt ook wel erythrisme genoemd. Het is een genetische afwijking die bij verschillende insecten en zelfs sommige zoogdieren zelden voorkomt.
Hoe zeldzaam is een roze sprinkhaan?
Roze sprinkhanen zijn uitzonderlijk zeldzaam. De afwijking in kleur brengt een groot nadeel mee in de natuur: een roze insect valt op in het groen. Roofvogels, kikkers en andere predatoren pikken zo’n opvallend exemplaar snel eruit. In de natuur overleven roze sprinkhanen daardoor zelden lang genoeg om zich voort te planten. Dat verklaart waarom de afwijking zo weinig voorkomt: de selectiedruk houdt de mutatie nagenoeg weg uit de populatie.
Waarnemingen van roze sprinkhanen worden wereldwijd zo nu en dan gemeld, maar het blijft een bijzonderheid die zelden wordt vastgelegd. De vondst in Brandevoort in 2026 is dan ook een opmerkelijk moment. Dat het juist kinderen waren die het dier ontdekten, maakt het extra bijzonder: het roze exemplaar was duidelijk zichtbaar, precies omdat zijn kleur zo afweek van zijn omgeving.
Erythrisme: de wetenschappelijke achtergrond
De kleurafwijking die een roze sprinkhaan veroorzaakt heet erythrisme. Het woord komt van het Griekse “erythros”, wat rood betekent. Bij erythrisme produceert het dier meer rood of roze pigment dan normaal, of ontbreekt het pigment dat dit rood normaliter maskeert. Het resultaat is een roze, rode of oranje tint in plaats van de gebruikelijke beschermende kleur.
Erythrisme is beschreven bij verschillende diersoorten: naast insecten ook bij sommige vogels, slangen en kleine zoogdieren. Bij sprinkhanen en krekels wordt het af en toe waargenomen, maar het is nooit een veelvoorkomend verschijnsel. De afwijking is niet schadelijk voor het dier zelf; het nadeel zit puur in de zichtbaarheid voor vijanden.
Wat te doen als je een roze sprinkhaan tegenkomt?
Spot je zelf een roze sprinkhaan, dan is het verstandig om een foto te maken en de waarneming te melden bij een natuurorganisatie of via een waarnemersplatform zoals Waarneming.nl. Zulke meldingen helpen wetenschappers om bij te houden hoe vaak de afwijking optreedt en waar. Raak het dier zo min mogelijk aan: sprinkhanen zijn kwetsbaar en stress kan ze beschadigen.
Laat het dier daarna gewoon zijn gang gaan. In een tuin of park heeft het de meeste kans op eigen kracht, ook al is die kans in de natuur klein. Probeer het niet mee te nemen of vast te houden; dat helpt het dier niet en kan de waarneming juist verstoren.
Een roze sprinkhaan blijft een curiositeit die de meeste mensen in hun hele leven nooit zullen zien. De vondst in Brandevoort laat zien dat de natuur soms verrassingen heeft die je het minst verwacht, zelfs in een gewone woonwijk.
