Een jonge wesp begint haar leven als ei in een zeshoekige cel van het wespennest. Vrijwel alle wespen die je in de zomer ziet vliegen, zijn werksters: vrouwelijke wespen die nooit volwassen worden in de voortplantende zin, maar het nest draaiende houden. Hoe zo’n jonge wesp precies ontstaat en welke rol ze speelt, lees je hieronder.
Van ei tot jonge wesp: de ontwikkeling stap voor stap
De koningin legt een ei in elke cel van het nest. Uit dat ei komt een larve, die eruitziet als een klein wit wormpje. De larve wordt gevoerd door werksters: ze krijgt stukjes insect en andere eiwitrijke voeding. Na een week of twee spint de larve zichzelf in als een pop. Binnen die pop vindt de volledige metamorfose plaats. Na nog eens een week of twee bijt de jonge wesp zichzelf vrij uit de cel en is ze klaar om meteen aan het werk te gaan.
Het hele proces van ei tot volwassen wesp duurt gemiddeld drie tot vier weken, afhankelijk van de temperatuur en het soort wesp. Bij warm weer gaat het sneller; bij koeler weer duurt het langer.
Wat doet een jonge wesp meteen na het uitkomen?
Zodra een jonge wesp uit haar cel kruipt, begint ze direct taken te vervullen in het nest. In het begin zijn dat taken dicht bij de broedkamers: cellen schoonhouden, larven voeren en het nest uitbreiden. Hoe ouder en sterker de wesp wordt, hoe verder ze van het nest verwijderd werkt. Oudere werksters vliegen uit om voedsel te zoeken en brengen dat terug naar het nest.
Een jonge werksterwesp heeft dus geen vrije keuze in haar taken. Haar taak hangt af van haar leeftijd en de behoefte van het nest op dat moment. Dit systeem zorgt ervoor dat het nest efficiënt functioneert zonder centrale aansturing.
Het eerste nest van de jonge koningin in het voorjaar
Een bijzondere jonge wesp is de koningin die na de winter uitkomt. In het voorjaar bouwt zo’n jonge koningin zelf een klein primair nest, ongeveer zo groot als een tennisbal. Ze kiest daarvoor een beschutte, lage plek, zoals onder een carport of in een schuur. In dit eerste nest legt ze zelf de eieren en voedt ze de eerste larven, totdat er genoeg werksters zijn om die taak van haar over te nemen.
Vanaf dat moment houdt de koningin zich alleen nog bezig met eieren leggen. Het kleine beginnersnest groeit in de loop van de zomer soms uit tot een nest ter grootte van een voetbal of groter, met duizenden bewoners.
Hoe herken je een jonge wesp?
Een pas uitgekomen werksterwesp is kleiner dan een volgroeide wesp, en haar kleuren zijn soms iets minder fel. Ze heeft alle kenmerken van een gewone wesp: geel-zwarte strepen, een slanke taille en doorzichtige vleugels. Na een paar dagen is het verschil met oudere werksters nauwelijks te zien.
Jonge wespen steken in principe net zo goed als oudere, maar ze zijn in de buurt van het nest minder agressief dan de werksters die al langer uitvliegen. Bewakers van het nest zijn doorgaans de oudere, meer ervaren werksters.
Wanneer verschijnen de meeste jonge wespen?
De piek in het aantal jonge wespen valt in de zomermaanden, met name in juli en augustus. In die periode is het nest op zijn grootst en worden er dagelijks nieuwe wespen geboren. Aan het einde van de zomer worden ook jonge koninginnen en mannetjes geboren. Zij verlaten het nest om te paren. De bevruchte jonge koninginnen zoeken een overwinteringsplek op en beginnen de cyclus het volgende voorjaar opnieuw.
Gewone werksters overleven de winter niet. Zij sterven als de temperaturen dalen en het nest zijn functie verliest. Alleen de jonge koninginnen die zijn bevrucht, dragen de kolonie naar een volgend jaar.
Wie in de zomer een wespennest in de buurt heeft, ziet dus eigenlijk een continue stroom van jonge wespen ontstaan en uitgroeien. Het nest is letterlijk een fabriek van nieuwe wespen, van vroeg in de zomer tot ver in september.
