Een grote oranje wesp in je tuin of huis is waarschijnlijk een hoornaar, en dan gaat het in veel gevallen om de Aziatische hoornaar (ook wel geelpoothoornaar genoemd). Dit insect heeft een opvallend achterlijf met brede oranje-gele banden en mist de typische wespentaille die je bij gewone wespen ziet. Het is groter dan een gewone wesp, maar kleiner dan de Europese hoornaar. Als je een grote oranje wesp ziet, is het goed om te weten welk dier je precies voor je hebt, want dat bepaalt wat je het beste kunt doen.
Welke grote oranje wespen komen voor in Nederland?
In Nederland kom je drie soorten tegen die de omschrijving “grote oranje wesp” goed passen:
- Aziatische hoornaar (Vespa velutina): donkerbruin tot zwart lichaam, met één opvallend oranje-geel segment op het achterlijf en gele poten. De koningin wordt tot circa 3 centimeter groot.
- Europese hoornaar (Vespa crabro): geel en roodbruin van kleur, met een groot, robuust achterlijf. Koninginnen kunnen tot 3,5 centimeter groot worden. Dit is de grootste inheemse wesp van Nederland.
- Middelste wesp (Dolichovespula media): een relatief grote wesp met geel-zwarte tekening, soms met oranje tinten. Kleiner dan een hoornaar, maar groter dan een gewone wesp.
De Aziatische hoornaar valt op door zijn donkere lijf en dat ene opvallend oranje segment. De Europese hoornaar is meer roodbruin en geel over het hele lijf. Als je een grote, overwegend oranje wesp ziet, is de kans groot dat je naar een Europese hoornaar of een middelste wesp kijkt.
Hoe herken je een grote oranje wesp precies?
Grootte is het eerste houvast. Een gewone wesp is 1 tot 2 centimeter. Een middelste wesp zit daar net boven. Een hoornaar is duidelijk groter, stevig gebouwd, en vliegt trager en zwaarder dan een gewone wesp. Daarnaast heeft een grote oranje wesp geen uitgesproken wespentaille: het lichaam loopt vloeiender door dan bij een gewone wesp.
Let ook op de kleurverdeling. Veel oranje over het hele lijf wijst eerder op de Europese hoornaar of de middelste wesp. Een donker lijf met één oranje band en gele poten wijst op de Aziatische hoornaar. Als je het dier vlak bij kunt bekijken (voorzichtig), zie je dat verschil meteen.
Is een grote oranje wesp gevaarlijk?
Hoornaars hebben een slechte naam, maar die is grotendeels onterecht. Een grote oranje wesp, of het nu een Europese hoornaar of een middelste wesp is, steekt niet zomaar. Ze zijn niet agressiever dan gewone wespen. Alleen als je het nest verstoort of het dier vastpakt, loop je kans op een steek.
De steek van een hoornaar doet meer pijn dan die van een gewone wesp, vanwege de grotere hoeveelheid gif per steek. Gevaarlijk is het voor mensen zonder allergie niet, tenzij je meerdere steken tegelijk krijgt. Bij een allergische reactie (moeite met ademen, ernstige zwelling, duizeligheid) bel je meteen 112. Dat geldt overigens voor elke wesp of bij.
De Aziatische hoornaar verdient wel speciale aandacht, maar niet vanwege gevaar voor mensen. Deze soort is een invasieve exoot die een bedreiging vormt voor honingbijen en andere bestuivers. De NVWA vraagt mensen dan ook om sightings van de Aziatische hoornaar te melden via de officiële meldingstools.
Wat doe je als je een nest vindt?
Vind je een nest van een grote oranje wesp, dan is de aanpak afhankelijk van de soort en de locatie. Een paar praktische richtlijnen:
- Blijf rustig en loop niet wild zwaaiend weg. Rustige, langzame bewegingen irriteren hoornaars niet.
- Kom niet dichter dan één tot twee meter bij het nest. Hoornaars verdedigen hun nest actief als ze zich bedreigd voelen.
- Is het nest op een onhandige plek (in de muur, onder een dak, in een schuur)? Neem dan contact op met een professioneel ongediertebestrijdingsbedrijf.
- Een nest van de Aziatische hoornaar meld je altijd bij de NVWA. Verwijder het nooit zelf.
- Hoornaars zijn nuttige insecten die andere insecten als voedsel gebruiken. Als het nest op een veilige plek zit, kun je het gewoon laten zitten. Aan het einde van het seizoen (na de herfst) sterft de kolonie vanzelf.
Grote oranje wesp in huis: wat nu?
Een grote oranje wesp die naar binnen is gevlogen, is de weg kwijt. Open een raam of deur zo wijd mogelijk en geef het dier de kans om zelf naar buiten te vliegen. Doe dit bij voorkeur door de andere ramen en deuren te sluiten, zodat het licht van buiten het dier naar de uitgang trekt. Probeer het niet te verjagen met een krant of handdoek: dat wekt agressie op.
Als je hem wilt begeleiden, gebruik dan een glas en een stuk karton om het dier voorzichtig op te vangen en buiten te zetten. Dit werkt ook voor hoornaars, zolang je rustig te werk gaat.
Een grote oranje wesp is vrijwel altijd een hoornaar of een grotere wespensoort, en bijna nooit een reden tot paniek. Houd afstand van nesten, meld de Aziatische hoornaar bij de NVWA, en laat een vliegend exemplaar gewoon zijn gang gaan. Dat is voor jou en het dier het prettigst.
