Een reuze wesp in je tuin of schuur is bijna altijd een Europese hoornaar (Vespa crabro). Dit is de grootste sociale wesp die in Nederland voorkomt, en het verschil met een gewone wesp is met het blote oog goed te zien. Een hoornaar is aanzienlijk groter, heeft een opvallend oranje-bruine tekening op het lichaam en maakt een luid zoemend geluid als hij vliegt.
Hoe groot is een reuze wesp precies?
Een werkster van de Europese hoornaar wordt gemiddeld 2 tot 3 centimeter lang. Koninginnen zijn nog groter en kunnen tot ruim 3,5 centimeter meten. Ter vergelijking: een gewone gele wesp is zelden langer dan 1,5 centimeter. Dat verschil in formaat is meteen duidelijk als je de twee naast elkaar ziet. De brede, gedrongen bouw van de hoornaar maakt hem extra imposant.
De kleuren zijn een handig herkenningsteken. Waar een gewone wesp een helder geel-zwart patroon heeft, toont de hoornaar een combinatie van oranje, roodbruin en geel. De kop is grotendeels roodoranje, zonder het typische zwart van een gewone wesp. Dat maakt de hoornaar uniek en goed te onderscheiden van andere wespensoorten.
Wat doet de reuze wesp in jouw omgeving?
Hoornaars leven in kolonies die doorgaans bestaan uit enkele honderden dieren, klein vergeleken met de duizenden werksters die in een gewoon wespennest zitten. Ze bouwen hun nest het liefst in holle boomstammen, spouwmuren, schuren of op zolders. Het nest is gemaakt van gekauwd hout en ziet er grijsbruin en papierachtig uit.
Hoornaars zijn nuttige insecten. Ze jagen op vliegen, rupsen en andere insecten, die ze versnijden en als voedsel naar het nest brengen voor de larven. Daarmee helpen ze de natuur in balans te houden. Ze eten ook rijp fruit en nectar. Anders dan je misschien verwacht, zijn hoornaars niet agressief van nature. Ze steken alleen als ze bedreigd worden of als hun nest direct verstoord wordt.
Is een steek van de reuze wesp gevaarlijk?
De steek van een hoornaar is pijnlijker dan die van een gewone wesp, simpelweg omdat de angel groter is en er meer gif wordt ingespoten. Voor de meeste mensen is de reactie vergelijkbaar met een wespensteek: roodheid, zwelling en pijn die na een paar uur wegebt. Bij mensen met een allergie voor wespengif kan een steek leiden tot een ernstige allergische reactie. Zoek in dat geval direct medische hulp.
Wat je in ieder geval moet vermijden, is wild zwaaien bij een hoornaar of het nest benaderen. Rustig weglopen is altijd de beste reactie. Hoornaars zijn erg goed in het verdedigen van hun nest als ze zich bedreigd voelen.
Wat te doen bij een hoornaarnest?
Een hoornaarnest dat zich op een plek bevindt waar mensen er amper mee in aanraking komen, kun je het beste gewoon laten zitten. Na de zomer sterft de kolonie vanzelf af. Alleen de bevruchte nieuwe koninginnen overwinteren; het nest zelf wordt daarna niet meer gebruikt.
Zit het nest op een gevaarlijke plek, bij een drukgelopen ingang of in de buurt van mensen met een wespengifAllergie? Schakel dan een erkende plaagdierbestrijder in. Probeer het nest nooit zelf te verwijderen of te behandelen met spuitbussen, want dat veroorzaakt direct een aanval van de kolonie.
Reuze wesp of Aziatische hoornaar?
Naast de Europese hoornaar duikt in Nederland ook steeds vaker de Aziatische hoornaar (Vespa velutina) op. Die is iets kleiner dan de Europese hoornaar en heeft een donkerder lichaam met een geel-oranje buiksegment. De Aziatische hoornaar is een bedreiging voor honingbijen en wordt daarom goed in de gaten gehouden door imkers en natuurorganisaties. Zie je een hoornaar die je niet direct herkent als de oranje-bruine Europese variant, meld hem dan bij Waarneming.nl. Zo help je mee aan de monitoring van dit invasieve insect.
Een reuze wesp hoeft dus niet per se iets om te schrikken. De Europese hoornaar is een nuttige soort die je in de meeste gevallen gewoon met rust kunt laten. Ken je het verschil met de Aziatische hoornaar en weet je hoe je moet reageren bij een nest, dan kun je rustig samenleven met deze bijzondere insecten.
