Een sprinkhaan eet voornamelijk plantaardig voedsel: grassen, bladeren, granen en andere gewassen. Toch is dat niet het hele verhaal. Sommige soorten eten ook insecten en andere kleine dieren. Wat een sprinkhaan precies eet, hangt sterk af van de soort.
Het dieet van een sprinkhaan: plantaardig of niet?
De meeste sprinkhanen die je in Nederland en België tegenkomt, zijn herbivoren. Ze knagen aan grassen, kruiden en bladeren. Ze zijn niet kieskeurig: zolang er voldoende groen beschikbaar is, eten ze van wat er voor hen staat. In warme, droge periodes scharrelen ze actiever naar voedsel, omdat planten dan sneller verdorren.
Sommige soorten zijn echter minder kieskeurig dan je zou denken. De grote groene sabelsprinkhaan, een van de opvallendste soorten in onze streken, eet naast plantaardig materiaal ook insecten. Denk aan vliegen, rupsen en larven. Deze prooidieren worden vastgegrepen met de stekelige voorpoten en daarna opgegeten. Deze soort is dus een omnivoor: hij eet zowel planten als dieren.
Wat eet een sprinkhaan in het wild?
In de natuur bestaat het menu van een sprinkhaan uit:
- Grassen en graangewassen
- Bladeren van struiken en kruidachtige planten
- Bloemen en jonge scheuten
- Insecten zoals vliegen, rupsen en larven (bij vleesetende soorten)
- Soms dode of verzwakte andere insecten
De voorkeur gaat bijna altijd uit naar zachte plantendelen. Jonge blaadjes en scheuten bevatten meer vocht en voedingsstoffen, en zijn makkelijker te verwerken. Bij droogte of voedseltekort eten sprinkhanen ook harder en droger plantmateriaal.
Hoe eten sprinkhanen?
Sprinkhanen hebben krachtige kaken, de zogenaamde mandibels, waarmee ze plantmateriaal afknippen en vermalen. Ze eten vrijwel de hele dag door, zolang de temperatuur dat toelaat. In de vroege ochtend en late namiddag zijn ze het actiefst. Bij koud weer of ’s nachts eten ze nauwelijks.
Een sprinkhaan verbruikt relatief veel voedsel ten opzichte van zijn lichaamsgewicht. Dat is ook waarom sprinkhanenplagas zo verwoestend zijn voor gewassen. Bij massale uittochten, zoals die van de treksprinkhaan (Locusta migratoria), kunnen grote groepen in korte tijd enorme oppervlakten kaalvreten.
Verschil tussen soorten: wie eet wat?
Niet alle sprinkhanen eten hetzelfde. Er zijn ruwweg twee groepen:
- Echte sprinkhanen (Acrididae): deze soorten zijn vrijwel uitsluitend planteneters. Ze leven van grassen en kruiden en vormen de grootste familie. Dit zijn ook de soorten die in grote zwermen kunnen optrekken.
- Sabelsprinkhanen (Tettigoniidae): deze soorten, zoals de grote groene sabelsprinkhaan, zijn vaker omnivoor. Ze jagen op kleine insecten en aanvullen hun dieet met plantaardig materiaal.
Het onderscheid is belangrijk als je sprinkhanen ziet in je tuin of in de natuur. Een grote, groene sabelsprinkhaan is dus feitelijk een kleine roofdier, terwijl de gewone veldsprinkhaan zich keurig aan planten houdt.
Wat eet een sprinkhaan als huisdier?
Sprinkhanen worden soms als levend voedsel gehouden voor reptielen of als huisdier zelf. In gevangenschap eet een sprinkhaan goed op sla, gras, tarwe of andere verse groenten. Vermijd te nat voedsel, want dat kan schimmelvorming veroorzaken in het verblijf. Geef gevangen sprinkhanen altijd vers en schoon groenvoer, en verwijder niet-gegeten resten dagelijks.
Of je nu nieuwsgierig bent naar de sprinkhaan in je tuin of er eentje verzorgt, het dieet is eigenlijk simpel: verse planten voor de meeste soorten, en af en toe een insect voor de sabelsprinkhanen. Die combinatie maakt de sprinkhaan tot een flexibele eter die in allerlei omgevingen goed gedijt.
