Een wesp eet zowel zoete stoffen als andere insecten. Wespen zijn omnivoren: ze voeden zich met nectar uit bloemen, honingdauw van bladeren én met vlees in de vorm van rupsen, vliegen en andere kleine insecten. Wat een wesp precies eet, hangt sterk af van de levensfase en de rol binnen het nest.
Suiker voor de volwassen wesp
Volwassen wespen hebben vooral energie nodig om te vliegen en te bewegen. Die halen ze hoofdzakelijk uit suikers. Ze drinken nectar van bloemen, eten rijp of overrijp fruit en likken honingdauw van bladeren. Honingdauw is een kleverige vloeistof die bladluizen afscheiden. In de late zomer zie je wespen ook op zoete etenswaren van mensen, zoals frisdrank, jam of een stuk fruit. Dat komt omdat de suikerbehoefte hoog is en andere voedselbronnen schaarser worden.
Wespen bezoeken bloemen minder systematisch dan bijen, maar ze leveren wel degelijk een bijdrage aan bestuiving. Ze zijn gewoon minder gespecialiseerd en kiezen de makkelijkste suikerbron die ze kunnen vinden.
Vlees voor de larven: wat eet een wesp echt?
De larven in het nest hebben eiwitten nodig om te groeien. Werksters vangen daarvoor andere insecten, vooral rupsen, vliegen, maden en spinnen. Ze bijten de prooi in stukken, kauwen het vlees fijn en brengen dat als voedselpakketje terug naar het nest. Daar voeren ze de larven ermee.
Dit jachtgedrag maakt wespen nuttig in de tuin en de natuur. Ze houden populaties van rupsen en andere insecten onder controle. Een wespenkolonie vangt in een heel seizoen een flinke hoeveelheid insecten weg, wat de wesp tot een effectieve biologische bestrijder maakt.
De larven geven op hun beurt een zoete vloeistof af die de volwassen wespen oplikken. Er is dus een uitwisseling: de werksters brengen eiwit voor de larven, de larven geven suiker terug. Het nest werkt zo als een gesloten voedselkringloop.
Verschil tussen de soorten
In Nederland zijn de gewone wesp en de Duitse wesp de meest voorkomende soorten. Beide eten op dezelfde manier: suikers voor de volwassenen, insecten voor de larven. Horzels, die tot de wespenfamilie behoren, jagen meer op grotere insecten zoals vliegen en zelfs bijen, maar het basisprincipe is hetzelfde.
Solitaire wespen, zoals de graafwesp, werken anders. Die jagen op een specifieke prooi, verlammen die met gif en leggen er een ei op. De larve eet vervolgens de levende maar verlamde prooi op. Het dieet is bij solitaire wespen dus puur dierlijk, gericht op één soort larvenvoedsel.
Waarom wespen in de late zomer zo opdringerig zijn
In augustus en september verandert het gedrag van wespen merkbaar. De koningin stopt met eieren leggen, waardoor er geen larven meer zijn om te voeden. Daarmee valt ook de zoetstofbeloning van de larven weg. De werksters zoeken nu zelf naar suiker en worden agressiever bij zoete geuren. Dat verklaart waarom wespen in de late zomer zo nadrukkelijk aanwezig zijn bij terrasjes, barbecues en fruitschalen.
Dit is ook het moment waarop wespen het meest gebaat zijn bij rijp en rottend fruit. Een appel die op de grond ligt trekt wespen als een magneet aan omdat de suikers geconcentreerd en makkelijk bereikbaar zijn.
Wie wespen op afstand wil houden, doet er goed aan zoete etenswaren af te dekken en gevallen fruit snel op te ruimen. Een wesp die niets vindt, vliegt door. Een wesp die vindt wat hij zoekt, nodigt de rest van de kolonie uit.
