De functie van een wesp is drievoudig: wespen houden insectenpopulaties in bedwang, ruimen dood organisch materiaal op en spelen een bescheiden rol als bestuiver. Dat maakt de wesp, hoe irritant ook op een zomers terras, een nuttig dier in het ecosysteem.
Wespen als natuurlijke plaagbestrijder
De belangrijkste functie van wespen is het onder controle houden van andere insecten. Wespen zijn rovers. Ze jagen op rupsen, vliegen, bladluizen en allerlei andere kleine insecten die ze als voer voor hun larven gebruiken. Werksters vangen prooi, kauwen die fijn en brengen het terug naar het nest om de larven mee te voeden.
Zonder wespen zouden populaties van sommige insecten, zoals bladluizen of rupsen, snel kunnen uitgroeien tot een plaag. De wesp fungeert als een gratis, automatische plaagbestrijder in tuinen en in de landbouw. Boeren en tuinders hebben er dus baat bij dat wespen aanwezig zijn, ook al wordt dat zelden zo gezien.
Opruimers in de natuur
Wespen eten niet alleen levende insecten. Ze vreten ook aan dood vlees, rottend fruit en andere organische resten. Daarmee spelen ze een rol als opruimer. Ze breken afgestorven materiaal af en helpen zo mee aan het schoonhouden van de natuur. Je ziet dit duidelijk op een barbecue of picknick: wespen worden aangetrokken door vlees en suiker, precies de stoffen die ze in de natuur ook zoeken.
Wat is de functie van een wesp als bestuiver?
Wespen bezoeken bloemen om nectar te drinken, al doen ze dat minder efficiënt dan bijen. Ze hebben geen pluizig lichaam om stuifmeel vast te houden, maar ze nemen wel degelijk kleine hoeveelheden stuifmeel mee van bloem naar bloem. Sommige planten zijn zelfs specifiek aangepast op bestuiving door wespen in plaats van bijen. Die bestuivende rol is kleiner dan die van bijen, maar niet nul.
Wat wespen NIET doen (en wat je soms denkt)
Wespen maken geen honing, althans niet in de hoeveelheden die bijen produceren. Sommige tropische wespensoorten maken kleine hoeveelheden honing, maar de gewone Europese wesp die je kent van de zomer doet dat niet. Het nest wordt aan het einde van het jaar verlaten en in de winter leeg achtergelaten. Volgend jaar beginnen koninginnen opnieuw. Er is dus geen voorraad die de kolonie moet overwinteren, zoals bij honingbijen het geval is.
Ook het idee dat wespen “gewoon agressief” zijn zonder reden klopt niet helemaal. Wespen prikken als ze zich bedreigd voelen of als het nest gevaar loopt. Rustig blijven en geen wilde bewegingen maken helpt in de meeste gevallen.
De wesp in het grote geheel
De functie van wespen is het duidelijkst te zien op het moment dat ze er niet zijn. Gebieden zonder predatoren zoals de wesp lopen een groter risico op insectenplaag. De wesp is een schakel in de voedselketen: ze eten insecten, en worden zelf gegeten door vogels zoals mezen, spreeuwen en bijeneters. Ook spinnen, libellen en sommige zoogdieren zoals dassen eten wespen of hun larven.
- Wespen als prooidier voor vogels en andere dieren
- Wespen als predator van schadelijke insecten
- Wespen als afbreker van dood organisch materiaal
- Wespen als occasionele bestuiver van bloemen
De wesp verdient dus meer respect dan hij doorgaans krijgt. Hij is geen nutteloos lastig insect, maar een actief onderdeel van het ecosysteem dat planten, andere dieren en indirect ook mensen ten goede komt. Dat wil niet zeggen dat een nest vlak bij je voordeur geen probleem is, maar in de tuin op afstand verdient de wesp zijn plek.
